Sau giai đoạn căng thẳng kéo dài tại Trung Đông, những tín hiệu tích cực từ các nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran đang làm gia tăng kỳ vọng về việc khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường thế giới. Theo ba nguồn tin am hiểu các báo cáo tình báo, Mỹ và Iran dự kiến ký chính thức thỏa thuận khung vào thứ Sáu (19/6) nhằm khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Việc eo biển được mở cửa trở lại giúp giảm bớt áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đặc biệt đối với các mặt hàng dầu thô, khí hóa lỏng và hóa chất. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng những tác động kinh tế từ cuộc khủng hoảng vừa qua sẽ chưa thể sớm được khắc phục. Nhiều hãng tàu, chủ hàng và nhà nhập khẩu vẫn đang đánh giá lại kế hoạch vận chuyển do những rủi ro phát sinh trong thời gian gián đoạn đã làm tăng đáng kể chi phí logistics và kéo dài thời gian giao hàng.

Dù triển vọng mở cửa đang trở nên rõ ràng hơn, giới quan sát vẫn tỏ ra thận trọng trước nguy cơ Iran có thể tái áp dụng các biện pháp kiểm soát hoặc đóng cửa eo biển Hormuz nếu căng thẳng với Mỹ và các đồng minh leo thang trở lại. Các cơ quan tình báo và chuyên gia an ninh quốc tế cảnh báo rằng nguy cơ đóng cửa hoặc hạn chế lưu thông tại tuyến hàng hải này vẫn hiện hữu nếu các cuộc đàm phán ngoại giao không đạt được kết quả bền vững. Với vai trò là điểm trung chuyển của khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, bất kỳ động thái nào ảnh hưởng đến hoạt động của Hormuz đều có thể tạo ra những biến động lớn đối với giá năng lượng, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng quốc tế. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì các phương án dự phòng nhằm giảm thiểu rủi ro trong trường hợp tình hình khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Đối với thị trường vận tải biển, tâm lý thận trọng vẫn đang bao trùm dù tình hình an ninh đã có những tín hiệu cải thiện. Theo ghi nhận từ các hãng tàu và đơn vị môi giới hàng hải, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa vội khôi phục hoàn toàn các dịch vụ đi qua khu vực Vịnh Ba Tư do rủi ro hàng hải tại Hormuz vẫn được đánh giá ở mức nghiêm trọng. Phí bảo hiểm chiến tranh, phụ phí rủi ro và chi phí khai thác tàu vẫn duy trì ở mức cao hơn so với trước khủng hoảng. Trong khi đó, các chủ hàng đang theo dõi sát những diễn biến ngoại giao mới nhất trước khi đưa ra quyết định vận chuyển dài hạn. Các chuyên gia nhận định rằng ngay cả khi tình hình tiếp tục ổn định, thị trường vận tải biển toàn cầu vẫn cần thêm thời gian để khôi phục hoàn toàn niềm tin, đồng thời đưa năng lực vận chuyển và lịch trình khai thác tàu trở lại trạng thái bình thường.

Nguồn tham khảo: Người Quan Sát, Phaata